Κοιτάζοντας την απαράμιλλη ομορφιά ενός bonsai, έρχονται στο μυαλό του θεατή εικόνες μίας εντελώς ξεχωριστής τέχνης, που απαιτεί χρόνια κοπιαστικής εργασίας για να επιτύχει το θαύμα ενός ξεχωριστού μικρού δένδρου.

Χαρακτηριστική είναι η συμβολή των απομονωμένων Κινέζων μοναχών που εργάζονταν εντατικά για την καλλιέργεια των bonsai, καθώς κατά πάσα πιθανότητα αυτοί ήταν οι πρώτοι που εκτίμησαν την ανεμοδαρμένη ομορφιά αυτών των δέντρων στα σπίτια και τους κήπους τους.

Ένας από τους πιο πρώιμους κινεζικούς μύθους υποστηρίζει ότι στη δυναστεία Χαν (206 π.Χ. – 220 μ.Χ.) ένας αυτοκράτορας δημιούργησε ένα τοπίο στο προαύλιό του με λόφους, κοιλάδες, ποταμούς, λίμνες και δέντρα που αντιπροσώπευαν ολόκληρη την αυτοκρατορία του. Δημιούργησε το τοπίο έτσι ώστε να μπορεί να κοιτάζει όλη την αυτοκρατορία του μόνο από τα παράθυρα του παλατιού του. Αυτή η μικροσκοπική μορφή τοπίων τέχνης ήταν αναγκαστικά μόνο δικαίωμα του αυτοκράτορα να την κατέχει. Οποιοσδήποτε άλλος που θα είχε στην κατοχή του ακόμη και μία μινιατούρα ενός τοπίου ή δένδρου θα αντιμετωπιζόταν ως απειλή για την αυτοκρατορία και θα υπόκειται σε θάνατο.

Ένας άλλος κινεζικός μύθος σχετικός με τη δημιουργία του bonsai αφορά σε έναν ποιητή και δημόσιο υπάλληλο του 4ου αιώνα μ.Χ., με το όνομα Guen-ming. Θεωρείται ότι μετά από την αποχώρησή του από το λειτούργημά του άρχισε να τοποθετεί τα χρυσάνθεμα του κήπου του στα δοχεία. Μερικοί ιστορικοί θεωρούν ότι αυτό ήταν ένα βήμα προς την αρχή του bonsai στη διάρκεια της δυναστείας Tang, περίπου 200 έτη αργότερα.

Οι Ιάπωνες, εντούτοις, είναι από τότε αρμόδιοι για τον καθορισμό της τέχνης της καλλιέργειας των δέντρων bonsai στα παρόντα πρότυπά του. Η λέξη “bonsai” σημαίνει ουσιαστικά «μικρό φυτό σε δίσκο». Οι πρώτες αυθεντικές μαρτυρίες των δέντρων bonsai χρονολογούνται από τις αρχές του 14ου αιώνα μ.Χ. Είναι αρκετά πιθανό, εντούτοις, ότι η πρακτική της καλλιέργειας των bonsai δένδρων δημιουργήθηκε πριν από περισσότερα από 1.000 έτη στην Κίνα σε μια πολύ βασική κλίμακα, γνωστή ως pun-sai, όπου μόνο ένα μικρό δέντρο μεγαλώνει σε ένα ρηχό δοχείο. Αυτά τα πρόωρα δέντρα είχαν αραιό φύλλωμα και τραχείς κορμούς που έμοιαζαν συχνά με ζώα, όπως δράκους ή πουλιά. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός μύθων και θρύλων που περιβάλλουν το κινεζικό bonsai, και οι περίτεχνοι σχηματισμοί των ριζών και των κορμών ακόμα και σήμερα εκτιμούνται ιδιαίτερα από τους κατασκευαστές και συλλέκτες των bonsai.

Το κινεζικό bonsai προέρχεται από το τοπίο της φαντασίας και των εικόνων των φλογερών δράκων και των κουλουριασμένων φιδιών που επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό τη φυσική ομορφιά των δέντρων. Η τεχνική αυτή της επέμβασης στη φύση προτιμήθηκε από τους Ιάπωνες καλλιτέχνες bonsai, ώστε έχει μεγάλη απόσταση από την κινεζική μορφή τέχνης των bonsai. Οι Ιάπωνες τείνουν στην εστίαση της χρήσης εγγενών ειδών για τα bonsai τους – συγκεκριμένα πεύκα, αζαλέες και σφενδάμους, κάποια από τα είδη που θεωρούνται ως παραδοσιακά είδη bonsai. Σε άλλες χώρες εντούτοις, οι άνθρωποι θεωρούν ότι ακόμα και διάφορα αειθαλή και φυλλοβόλλα φυτά μπορούν να μεγαλώσουν ως bonsai.

Είναι γενικώς αποδεκτό γενικά, εντούτοις, ότι τα περισσότερα bonsai είναι δέντρα ή θάμνοι. Μετά την υιοθέτηση από την Ιαπωνία πολλών πολιτιστικών και εμπορικών σημάτων της Κίνας, συμπεριλαμβανομένου των bonsai, που εισήχθηκαν στην Ιαπωνία κατά τη διάρκεια της περιόδου Kamakura (1185 – 1333). Η μετάδοση των bonsai επιτεύχθηκε με τη βοήθεια του Βουδισμού Zen, μίας θρησκείας που αυτή τη στιγμή διαδιδόταν γρήγορα στις περιοχές γύρω από την Ασία. Ο ακριβής χρόνος διάδοσης της καλλιέργειας των bonsai είναι αμφισβητήσιμος, αν και φαίνεται πως στην Ιαπωνία πρέπει να είχε φθάσει ήδη το 1195 μ.Χ., επειδή διασώζεται ένας πάπυρος εκείνης της εποχής, ο οποίος κάνει αναφορά σε bonsai. Mε την εισαγωγή του bonsai στην Ιαπωνία, η τέχνη και η καλλιέργειά του αναπτύχθηκαν πολύ περισσότερο από όσο στην Κίνα.